Soạn văn Hai Đứa Trẻ (Thạch Lam) ngắn và chi tiết nhất

“Sở hữu một khả năng biểu đạt vượt trội, “Soạn văn Hai Đứa Trẻ” là một tác phẩm văn học đầy sáng tạo và ý nghĩa trong nền văn học Việt Nam. Bài viết này sẽ đưa bạn vào thế giới của tác phẩm đặc biệt này, đồng thời chia sẻ các thông tin quan trọng và phân tích sâu về nó. Hãy cùng Văn Học khám phá chi tiết về “Soạn văn Hai Đứa Trẻ” và tìm hiểu tại sao nó luôn là một trong những tác phẩm được học sinh quan tâm và nghiên cứu nhiều trong giảng đường.”

Bố cục soạn văn Hai Đứa Trẻ

– Phần 1 (từ đầu đến “cho chúng“): Cảnh chiều tàn và tâm trạng của Liên.

– Phần 2 (tiếp … “cảm giác mơ hồ không hiểu nổi“): cảnh phố huyện lúc về đêm

– Phần 3 (còn lại) cảnh chờ tàu của hai chị em Liên

Tóm lược nội dung bài học

Soạn văn Hai Đứa Trẻ
Soạn văn Hai Đứa Trẻ

Thông tin

  • Cảm nhận được tình cảm xót thương một cách nhẹ nhàng mà thấm thía của tác giả so với những kiếp người sống cơ cực, quẩn quanh, bế tắc ở phố huyện nghèo trước cách mạng.
  • Sự trân trọng của tác giả đối với những mơ ước còn mơ hồ
  • Chú ý: Cảnh ngày tàn, chợ tàn, những kiếp người tàn, diễn biến tâm trạng của nhân vật Liên và cảnh hai chị em chờ chuyến tàu cuối cùng của ngàyNghệ thuật
  • Đặc trưng thể loại truyện ngắn và những gì đáng chú ý

Nghệ thuật

  • Ngôn ngữ súc tích, giàu tính biểu cảm, giàu chất thơ.
  • Đan xen yếu tố lãng mạn và hiện thực.
  • miêu tả tâm lí đặc sắc

Đọc hiểu văn bản Hai đứa trẻ

1. Bức tranh phố huyện

– Cảnh ngày tàn, chợ tàn:

Tiếng trống thu không: thứ âm thanh chất chứa nỗi niềm của con người. → Tiếng trống vang xa gọi chiều về và gợi cả nỗi niềm xao xác.

→ Điểm nhịp cho cuộc sống nặng nề trôi.

+ Làm nền cho tiếng trống là “bản nhạc dân dã” quen thuộc, buồn bã, rên rĩ của côn trùng, ếch nhái, muỗi, tiếng đàn bầu rời rạc.

⇒ Không đủ sức khuấy động không khí âm thầm, tù đọng của phố huyện.

– Thời gian: Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru…bóng tối ngập dần…. Giờ khắc ngày tànTrời nhá nhem tốiTrời bắt tay vào làm đêm…Đêm tối.

⇒ Tác giả mô tả bước đi của thời gian rất cụ thể, tỉ mỉ, chi tiết: Thời gian có sự vận động: chậm rãi, lặng thầm. → Nhịp sống buồn bã, tẻ nhạt của phố huyện từ chiều tàn đi dần vào đêm khuya.

– khung cảnh thu hẹp dần: quang cảnh phố huyện nhỏ bé, một phiên chợ tàn, góc chợ đơn sơ. → Yên tĩnh, tù túng, chật hẹp.

Bóng tối Ánh sáng
– Tối hết cả: đường phố, ngõ con…

– Trống cầm canh: ngắn, khô khan, chìm ngay vào bóng tối.

→ Bóng tối đang luồn lách, bám sát vào mọi cảnh vật, mọi hoạt động lặng thầm của sinh vật, con người.

– Khe ánh sáng, vệt sáng, quầng sáng, chấm lửa, hột sáng, ngọn đèn con của chị Tí (7 lần)

→ Lẻ loi, hiếm hoi, yếu ớt, không đủ xé rách màn đêm, khiến cho đêm tối mênh mông hơn.

⇒ Tương phản: động – tĩnh; ánh sáng – bóng tối, nhịp điệu câu văn chậm rãi… → không gian phố huyện ảm đạm, xao xác, ngập chìm trong bóng tối đậm đặc.

– Những kiếp người tàn:

+ Mấy đứa trẻ nhặt rác bãi chợ.

+ Mẹ con chị Tí: ban ngày mò cua bắt tép, tối đến dọn hàng nước, thắp một ngọn đèn leo lét. Chiều nào chị cũng dọn hàng từ chập tối đến đêm tuy nhiên chả kiếm được bao nhiêu…

+ Bóng bác phở Siêu chập chờn trong đêm.

+ Vợ chồng bác xẩm góp chuyện bằng mấy tiếng đàn bầu bật trong yên lặng. Thằng con bò ra ngoài manh chiếu, nghịch nhặt những rác bẩn.

+ Bà cụ Thi hơi điên lại nghiện rượu với tiếng cười khanh khách, ghê lo lắng.

+ Chị em Liên với hàng tạp hoá nhỏ xíu.

→ Nhịp sống cứ lặp lại một cách đơn điệu, quẩn quanh, tẻ nhạt, mỏi mòn, buồn chán,… tuy vậy, họ vẫn hi vọng – cho dù hi vọng đấy rất mơ hồ: Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của họ. Chính sự mong đợi mơ hồ này càng tô đậm thêm tình cảnh tội nghiệp của những nhân vật trong truyện.

⇒ toàn bộ đều hiện ra trong cái nhìn xót xa, thương cảm của Thạch Lam, qua lời văn đều đều, chậm buồn, giàu chất thơ và những chi tiết dường như khách quan.

2. Hình ảnh đoàn tàu và tâm trạng chờ đợi của hai đứa trẻ

– Con tàu mang lại một thế giới khác:

+ Nó như con thoi ánh sáng xuyên thủng màn đêm phố huyện, mang đến ánh sáng xa lạ, rực rỡ chốn thị thành, át đi ánh sáng mờ ảo, yếu ớt của phố huyện.

+ Âm thanh của còi tàu, bánh xe rít trên đường ray và tiếng ồn ào của hành khách át đi buồn tẻ, đơn điệu phố huyện.

đây chính là thói quen, là niềm vui, là sự mong đợi.

→ biến thành mong muốn cần thiết như cơm ăn, nước uống thường nhật cho đời sống tinh thần người dân phố huyện.

– Chị em Liên đợi tàu không phải vì mục đích là có khách mua hàng mà vì:

+ Nhìn thấy cái gì đó khác cuộc sống hàng ngày: mạnh mẽ, rực rỡ ánh sáng, giàu sang.

+ Niềm say mê.

mang đến thế giới kỷ niệm về Hà Nội.

⇒ Đánh thức kỷ niệm về Hà Nội đẹp đẽ thiết tha.

– Nhìn tàu là hành động thỏa mãn thị giác, tư tưởng → nhìn thấy rõ hơn, chuyên sâu sự tù túng, ngưng đọng của cuộc sống.

3. Nhân vật Liên

– Là cô bé giàu tình thương:

+ So với những đứa trẻ nghèo nhặt rác: Liên động lòng thương nhưng chính chị cũng không có tiền để mà cho chúng.

+ Đối với mọi người: Luôn quan tâm, luôn đối xử ân cần, lễ phép và đầy tình người (cụ Thi, chị Tí, bác xẩm).

– Là cô bé chu đáo và đảm đang:

+ Là cô bé nghèo, cuộc sống cơm áo trói buộc cô vào chõng hàng.

+ So với em An: Thương yêu, sợ, chăm sóc, ân cần lời mẹ, chiếc xà tích,… Chị là con gái lớn và đảm đang.

– Là cô bé có tâm hồn nhạy cảm: Chất thơ cho truyện.

+ Liên thấy lòng buồn man mác trước giờ khắc ngày tàn.

+ Liên nhạy cảm trước nỗi đau con người.

+ Liên cảm nhận được cảnh tối tăm mà Liên và những người xung quanh đang sống và là người biết mong ước, khát khao ánh sáng.

⇒ Hiện thực buồn tẻ, tù đọng của tác phẩm càng nặng nề vì Liên đã ý thức được đầy đủ và sâu sắc về cuộc sống đó.

4. Hai đứa trẻ  bài ca về quê hương, quốc gia

– Bức tranh quê hương gần gũi mà không kém phần thơ mộng, đầy gợi cảm: Chiều, chiều rồi…gió mát.

– Các nhân vật luôn gắn bó với thôn dã: tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này.

– Hai đứa trẻ bao giờ cũng phát hiện những biến thái tinh tế của thiên nhiên: Qua kẽ lá…

Hướng dẫn soạn văn Hai Đứa Trẻ

Sau đây là hướng dẫn chi tiết về soạn văn Hai Đứa Trẻ cho bạn:

Câu 1 (trang 101 sgk ngữ văn 11 tập 1)

không gian và thời gian được mô tả trong truyện:

+ Buổi chiều tà (phương Tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây hồng như hòn than sắp tàn

+ Nền thiên nhiên của ngày tàn, đời sống phố huyện nghèo thu hẹp dần không gian

+ Quang cảnh phố huyện nghèo đói, nhỏ bé, phiên chợ tàn, góc chợ đơn xơ lụp xụp

Câu 2 (trang 101 sgk ngữ văn 11 tập 1)

Những kiếp người tàn nơi phố huyện được miêu tả chân thực:

– Chị Tí ban ngày mò cua bắt ốc, tối dọn hàng nước, thắp ngọn đèn dầu leo lét (cũng chả kiếm được bao nhiêu)

– Gia đình bác xẩm ngồi trên manh chiếu, cái thau để trước mặt, góp tiếng bằng tiếng đàn bầu bật trong yên lặng

– Bà cụ Thi điên nghiện rượu, có tiếng cười khanh khách, ghê sợ, xiêu vẹo như bóng ma

– Chị em Liên được miêu tả kĩ hơn:

+ Thầy Liên mất việc, gia đình phải chuyển về quê, mẹ Liên dọn cửa hàng tạp hóa để hai chị em bán thêm

+ Liên thương những đứa trẻ nghèo và suy xét về gánh phở của bác Siêu như món quà xa xỉ

+ Cuộc sống chông gai, eo hẹp của gia đình Liên

⇒ toàn bộ chung sự buồn chán, mệt mỏi, cuộc sống tẻ nhạt, buồn chán lặp đi lặp lại một cách đơn điệu và quẩn quanh đáng xót thương

mặc dù thế họ vẫn hi vọng dù rất mơ hồ rằng cuộc sống của họ có sự chỉnh sửa, niềm xót thương của tác giả dâng lên thể hiện kín đáo

Câu 3 (trang 101 sgk ngữ văn 11 tập 1)

Tâm trạng của hai đứa trẻ trước không gian thiên nhiên và bức tranh phố huyện được miêu tả khéo léo, tinh tế:

+ Chị em Liên cảm nhận về buổi chiều bằng những cảm xúc riêng, vừa buồn, vừa gắn bó

+ Hòa hợp với thiên nhiên, hai đứa trẻ phát hiện thấy biết bao biến thái tinh vi của nó (ngước mắt tìm dòng sông Ngân Hà)

+ Tâm trạng của hai đứa trẻ có sự giao cảm, hòa hợp với cỏ cây quê hương ( qua kẽ lá bàng…giấc mơ không hiểu)

⇒ Hai chị em lặng thầm quan sát những điều diễn ra ở phố huyện với cảm giác buồn mênh mang, xót xa cảm thông với kiếp người nhỏ nhoi, lay lắt trong bóng tối cơ cực

Câu 4 (Trang 101 sgk ngữ văn 11 tập 1)

Hình ảnh đoàn tàu đêm xảy ra trong sự mong đợi háo hức của chị em Liên:

+ Liên “buồn ngủ ríu cả mắt” vẫn cố chờ chuyến tàu đêm, An dặn chị gọi dậy khi có đoàn tàu đi qua

+ Hai chị em cố thức không phải để kinh doanh mà “muốn được nhìn chuyến tàu”

+ Con tàu với chị em Liên chính là toàn cầu khác

– Tác giả tập trung miêu tả tỉ mỉ, kỹ lưỡng theo trình tự thời gian, tâm trạng chờ mong của nhân vật Liên và An

– Ý nghĩa của chuyến tàu đêm so với người dân phố huyện nghèo khổ:

+ Biểu tượng của sự sống mạnh mẽ, giàu sang, rực rỡ ánh sáng

+ Chuyến tàu gợi nhớ kỉ niệm lung linh, no đủ của chị em Liên khi thầy chưa mất việc

+ Người dân phố huyện chấm dứt công việc khi chuyến tàu đêm đi qua

⇒ Thông qua tâm trạng đợi tàu của Liên tác giả mong muốn lay tỉnh những chúng ta đang sống nhàm chán, quẩn quanh

Câu 5 (Trang 101 sgk ngữ văn 11 tập 1)

Nghệ thuật miêu tả và giọng văn của Thạch Lam:

– Truyện ngắn miêu tả tinh tế biến thái của cảnh vật, diễn biến tâm trạng của nhân vật ⇒ Tạo không khí cho tác phẩm

– Giọng văn nhẹ nhàng, điềm tĩnh, khách quan, chứa trong số đó sự xót xa cho kiếp người nghèo khổ, quẩn quanh

– Truyện ngắn giàu sắc thái trữ tình và đậm chất thơ

Câu 6 (trang 101 ngữ văn 11 tập 1)

– Thạch Lam mong muốn thể hiện nhẹ nhàng, thấm thía niềm xót thương so với những kiếp người sống quẩn quanh ở phố huyện trước Cách mạng

– Tác giả thể hiện sự trân trọng so với ước mơ vươn tới cuộc sống tốt đẹp của họ

– Truyện thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc, trân trọng

Luyện tập

Câu 1 (trang 101 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

+ Nhân vật ấn tượng nhất: bà cụ Thi điên

xuất hiện chớp nhoáng tuy nhiên dường như là sự báo hiệu cho kết cục của cuộc sống luẩn quẩn, bế tắc địa điểm phố huyện, báo hiệu cho chính tương lai của Liên.

+ Chi tiết nghệ thuật: Đoàn tàu đêm chạy qua phố huyện.

Hình ảnh đoàn tàu mang tính biểu tượng sâu sắc, thể hiện khát khao về cuộc sống tươi sáng của nhân vật Liên, thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm.

Câu 2 (trang 101 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

phong cách nghệ thuật Thạch Lam:

– phân tích tâm lí nhân vật tinh tế, sâu sắc.

– Giọng điệu tâm tình thủ thỉ, nhẹ nhàng, trữ tình.

– sử dụng thủ pháp đối lập tương phản ánh sáng – bóng tối trong miêu tả.

– kết hợp hài hòa giữa tự sự và trữ tình, giữa chất hiện thực và chất thơ mộng.

Video hướng dẫn soạn văn Hai Đứa Trẻ

Tổng kết

Bài viết trên vanhoc.edu.vn đã cung cấp cho bạn đầy đủ các nội dung cần nắm về soạn văn Hai Đứa Trẻ siêu ngắn gọn và lập dàn ý chi tiết. Hi vọng bài viết trên có thể giúp bạn tham khảo về tác phẩm Hai Đứa Trẻ và hỗ trợ việc soạn văn Hai đứa trẻ một cách dễ dàng. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu thêm nhiều thông tin hữu ích khác nữa nhé!

Xem Thêm  Giải bài 1 trang 28 sgk ngữ văn 6 tập 1 theo 2 bộ sách mới

Similar Posts