Phân tích bài thơ của  

Bài làm

Chúng ta nhận ra mùa thu là lúc nào? Phải chăng là cảm giác se se lạnh hay là cái nắng nó không còn chói chang nữa nhỉ? Cũng không biết nữa. Cảm giác bước vào thu cho người ta thấy sự nhẹ nhàng yên tĩnh. Như tác giả Hữu Thỉnh đã bộc lộ  tình cảm của mình một cách nhẹ nhàng sâu lắng qua bài thơ Sang Thu. Tác phẩm diễn tả sự ngỡ ngàng của nhân vật trữ tình trước sự chuyển biến của thiên nhiên đất trờ khi lay mình thay áo mới. Cảm xúc của tác giả nhẹ nhàng, sâu lắng, thâm trầm gợi cho người đọc cái hồn thu đất trời.

Đến với đặc chưng mùa thu của xứ Bắc, dấu hiệu là hình ảnh cốm xanh. Đối với Hữu Thỉnh đó là hương ổi:

Bỗng nhận ra hương ổi 
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ 
Hình như thu đã về

Đoạn thơ như một lời bộc lộ cảm xúc, cảm xúc ngỡ ngàng trước thiên nhiên tươi đẹp của mùa thu. Từ bỗng cho người đọc hình dung ra cảm xúc ngạc nhiên, ngỡ ngàng. Hôm qua không thấy, hôm nay đã có. Cảm xúc nó trào dâng, thiên nhiên thay đổi đột ngột, làm cho giật mình thảng thốt. Tác giả nhận ra mùa thu sang từ tín hiệu hương ổi. Hương thơm đặc chưng của xứ bắc nơi thôn quê. Hương thơm dịu nhẹ, quyện trong làn gió se lạnh. Động từ phả cho người đọc hình dung về trạng thái mạnh mẽ, dứt khoát. Khi chúng ta mở cửa vào một buổi sớm mai, làm gió se vào phòng mang theo hương thơm dịu nhẹ, tươi mát đó là hương ổi. Hình ảnh sương đi qua ngõ một cách chậm chạp, chùng chình rải khắp con ngõ nhỏ.

Xem thêm:  Suy nghĩ về câu nói Học vấn không có quê hương, nhưng người học phải có Tổ quốc

Từ bỗng diễn tả sự ngỡ ngàng, bàng hoàng, giật mình nhận ra sự thay đổi đột ngột. Tác giả trong một lúc vô tình được hương vị đặc chưng của mùa thu. Thu đến lòng người thêm rạo rực, náo nức tận hưởng khoảng giao mùa giữa mùa hạ và mùa đông. Thu nó không có cái lạnh như của đông, không có cái nắng gay gắt oi ả của mùa hè. Nó là khoảng mà ánh nằng dịu nhẹ, gió sê lạnh không buốt giá, nắng nhạt. Sương sớm tràn qua từng ô của, khe nhà và con ngõ nhỏ. Chùng chình như bước đi nhẹ nhàng, thư thái, khoan thai. Từ nghi vấn hình như cho thấy sự không chắc chắn nhưng mà dấu hiệu mà tác giả đưa ra lại chứng minh cho điều đó là hoàn toàn đúng. Màu thuu với đặc chưng hương ổi, sương sớm gõ cửa từng nhà, và làn gió se se lạnh cho con người cảm giác thoải mái sau những ngày hè oi ả.

phan tich bai tho sang thu - Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh chọn lọc hay nhất

Phân tích bài thơ Sang thu

Kết thúc khổ một, những sự vật, hiện tượng chỉ là những hình ảnh trong vườn, trong ngõ, quanh quẩn trong nơi nhà của mỗi người. Nhưng đến khổ hai, không gian được mở rộng hơn với nhiều hình ảnh khoáng đạt, rộng lớn như sông, bầu trời:​

Sông được lúc dềnh dàng 
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ 
Vắt nửa mình sang thu

Hình ảnh sông nước, luôn được đi vào trong thơ ca, văn xuôi của nhiều tác giả nổi tiếng như Nguyễn Tuân với tác phẩm Người lái đò sông Đà… Và những con sông đó, mỗi mùa mang một vẻ đẹp riêng, vẻ nào cũng đẹp, đặc biệt là trong mùa thu. Con sông chảy êm đềm, nhẹ nhàng hững hờ. Dòng nước chảy dềnh dàng, như muốn níu kéo lại khoảng thời gian giao mùa tươi đẹp. Hình ảnh những chú chim vội vã đi tránh rét cho thấy ngay cả những động vật cũng đang tất bật, hối hả cho mùa đông. Mà mùa thu lại là khoảng thời gian mà chúng cần nhất để cho những chuyến đi tránh rét của mình. Cặp từ đối lập dềnh dàng và vội vã, cho thấy sự đối lập giữa thiên nhiên và động vật. Thiên nhiên thì muốn níu giữ lại khoảng thời gian mùa thu mà đàn chim thì vội vã di cư tránh rét. Hình ảnh đám mây mùa hạ vắt mình sang thu là hình ảnh gợi ra sự giao mùa. Đám mây vừa muốn níu lại mùa hạ vừa muốn bước sang mùa thu. Sự không đành lòng cho người đọc thấy được đây là khoảng thời gian giao mùa tuyệt đẹp. Đám mấy một bên mùa hạ một bên mùa thu, cảnh sắc thiên nhiên đẹp đến lạ! Qua khổ hai, Hữu Thỉnh như muốn vẽ ra trước mắt người đọc một bức tranh có động có tĩnh, bức tranh giao mùa càng thêm đẹp, đầy màu sắc, tươi trẻ, rạng rỡ.

Xem thêm:  Em có nhận xét gì về giọng điệu của bài thơ Tức cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh

Khổ cuối bài thơ là sự thay đổi của thiên nhiên và những suy ngẫm về đời người khi thu sang trong tâm tưởng nhà thơ:​

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.

Nếu như hai khổ thơ đầu là sự thăng hoa của tâm hồn thi nhân, thì đến khổ thơ cuối lại chính là sự suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời. Vẫn là hình ảnh nắng , mưa, sấm, chớp nư mùa hạ những đã nhẹ nhàng hơn, lắng lại. Tác giả sử dụng phép đối: vẫn còn-đã vơi, nắng- mưa, tái hiện sự vẫn động trái chiều của hai hiện tượng tự nhiên. Hình ảnh nắng, mưa trong đời sống là hiện tượng thời tiết giúp ta nắm bắt, quan sát nhưng khi vào trong thơ, nắng mưa được nhà thơ sử dụng để cụ thể hóa khoảnh khắc giao mùa. Nắng cuối hạ đầu thu không còn chói chang, gay gắt, mưa không còn xối xả, ào ạt mà ở mức độ giảm dần. Tác giả Hữu Thỉnh đã làm nổi bật bước chân mùa thu giữa đất trời thể hiện sự lưu luyến, giao hòa của con người với thiên nhiên. Hai câu thơ cuối bài thơ vừa tả thực, vừa ẩn dụ triết lí sâu xa. Hình ảnh sấm có hai lớp nghĩa: sấm vốn là dấu hiệu của những cơn mưa rào mùa hạ nhưng Hữu Thỉnh đã ẩn dụ cho ngoại cảnh cuộc đời, cho những gian lao thử thách mà con người phải đối mặt. Cùng với lối miêu tả bớt bất ngờ gắn liền với hình ảnh hàng cây đứng tuổi: tiếng sấm ấy sang thu nhỏ dần, không đủ sức lay động hàng cây đã bao mùa thay lá. Nghệ thuật nhân hóa đứng tuổi, bất ngờ khiến ta liên tưởng đến con người ở mọi lứa tuổi trung niên sẽ vững vàng hơn trên của cuộc đời.

Xem thêm:  Nghệ thuật không cần phải là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối; nghệ thuật có thể chỉ là tiếng đau khổ kia, thoát ra từ những kiếp sống lầm than

Từ cảnh vật đến thiên nhiên thay đổi từ hạ sang thu mà nhà thơ liên tưởng đến thế sự về cuộc đời con người. Bước ra từ cuộc ác liệt để bắt đầu một thời kì hòa bình, con người dường như đã quen với bao khó khăn cực nhọc để xây dựng lên một mới. Bài thơ Sang thu mang một cảm xúc nhẹ nhàng, tình cảm thấm đượm, nỗi lòng của nhà thơ trước thiên nhiên giao mùa. Hữu Thỉnh đã vẽ lên trước mắt người đọc một bức tranh giao mùa sống động, tinh tế, hài hòa, hoàn hảo.

Nguyễn Lam

Topics #Cảm nhận #chiến tranh #con đường #cơn mưa #con người #cuộc sống #Hữu Thỉnh #phân tích #Phân tích bài thơ Sang Thu #Sang thu #thời gian