Đề bài: Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử

Bài làm

Thiên nhiên là chủ đề vô tận của các nhà thơ, nhà văn chính vì vậy trong kho tàng Việt Nam đã có rất nhiều tác phẩm có giá trị. Trong đó, ta không thể không nhắc tới tác bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” của nhà thơ Hàn Mặc Tử. Bài thơ khắc họa khung cảnh thiên nhiên đầy thơ mộng của xứ Huế, đồng thời ẩn giấu nỗi sầu thiên cổ đúng với cái tên mà người đời vẫn gọi ông – “anh chàng sầu”.

“Đây thôn Vĩ Dạ” có thể xem là một trong những bài thơ tình hay nhất của Hàn Mặc Tử. Qua nhãn quan nhạy bén với ông đưa tới cho người đọc những vần thơ vừa thấm đượm nỗi buồn, vừa giãi bày tâm tư tình cảm sâu kín. Nỗi buồn của Hàn Mặc Tử đã giúp ông tạo nên phong cách của chính mình. Mở đầu bài thơ, tác giả khơi dậy một nỗi lòng day dứt, vừa như trách móc lại như mời gọi :

Sao anh không về chơi Thôn Vĩ?

Ta có thể hiểu tác giả đang tự hỏi mình bấy lâu nay sao không về với quê hương. Song, ta cũng có thể hiểu đó là lời trách móc của một cô gái đối với một chàng trai. Câu hỏi cất lên không một lời đáp tạo cảm giác xót xa. Tiếp đến, Hàn Mặc Tử vẽ ra một bức tranh xứ Huế đầy thơ mộng như một lời mời chào ta đến với nơi đây:

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

 Ở Huế , cấu trúc nhà vườn cây cau thường là cây cao nhất chính vì vậy nó là nơi đón những tia nắng ban mai đầu tiên. Thoạt nhìn qua ta cứ ngỡ hai từ “nắng” là thừa thãi . Nhưng không từ “nắng” đầu tiên là nắng không gian, còn “nắng” thứ hai là nắng . Những tia nắng ban mai chiếu vào nhữg giọt sương sớm làm cho khu vườn long lanh trước mắt người đọc. Mới đến đây thôi nhưng tác giả đã phải thốt lên “Mướt quá”. Có rất nhiều tính từ để nói đến màu xanh của một khu vườn, nhưng Hàn Mặc Tử đã rất khéo léo chọn từ “mướt”, không chỉ vậy khu vườn còn được so sánh với viên ngọc. Dưới nhãn quan của người nghệ sĩ lúc bấy giờ, cả không gian đang chiếm chọn lấy tâm tư của ông. Bên cạnh thiên nhiên tươi mới là hình ảnh con người tạo sự hài hòa cho bức tranh. Khuôn mặt chữ điền trong khổ thơ đã tạo sự thu hút, tò mò đối với người đọc. Thông thường khi nhắc đến khuôn mặt chữ điền ta nghĩ ngay đến hình ảnh người đàn ông. Tuy nhiên , khi ghép với tổng thể ta chợt nhớ hình ảnh cô gái xứ Huế dịu dàng, phúc hậu. Bởi khuôn mặt chữ điền ấy đã sớm thấm đượm trong những câu hò, câu ca dao:

Xem thêm:  Bài 32 - Văn bản thông báo

Mặt má bầu nhìn lâu muốn chửi

Mặt chữ điền tiền rưỡi cũng mua

Hay

Anh thương em không thương vàng thương bạc

Mà anh thương khuôn mặt chữ điền của em

Tuy nhiên, hình ảnh này đến nay vẫn gây nhiều tranh cãi nhưng ta không thể phủ nhận tài năng của Hàn Mặc Tử trong việc miêu tả thiên nhiên và con người.

Đến với Thôn Vĩ ta không thể không chiêm ngưỡng dòng sông Hương thơ mộng. Đó là dòng sông gắn bó với Huế như một người bạn tri kỉ trong lịch sử, thơ ca hay cuộc sống. Huế sẽ chẳng còn là Huế nếu thiếu đi sông Hương. Trong khổ thơ thứ hai, nhà thơ đã dùng ngòi bút tinh tế của mình để tạo nên vẻ đẹp dịu dàng, đằm thắm :

Gió theo lối gió mây đường mây

Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay?

phan tich bai tho day thon vi da - Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử chọn lọc hay nhất

Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ

Như chúng ta đã biết mây và gió luôn đi với nhau , nhưng trong câu thơ trên gió theo một hướng, mây về một nẻo. Phải chăng nó đang muốn thể hiện nỗi buồn lạc lõng của nhà thơ ngay lúc này. Nỗi buồn về sự biệt ly, chia cách đang choán đầy không gian. Đến đây ta mới thấm hết ý nghĩa của câu: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Nếu như ở khổ thơ thứ nhất ta một thiên nhiên tươi mát, tràn đầy sức sống thì đến đây ta thấy mọi thứ đang dần trùng xuống theo tâm trạng của nhân vật trữ tình. Dòng nước dưới cái nhìn của nhà thơ được nhân hóa có cảm xúc giống như con người. “Buồn thiu” khiến độc giả hiểu sự bất lực trước thời cuộc của nhà thơ. Chính vì nỗi u sầu cứ day dứt, trải dài nên nó đã tạo cho bản thân nhà thơ nhiều nỗi lòng, khúc mắc. Con thuyền mà nhà thơ nhắc tới phải chăng là con thuyền chở tình yêu, bến sông trăng liệu có phải bến bờ hạnh phúc. Chính vì không tin tưởng vào tình cảm đó nên nhân vật trữ tình mới lo sợ và trăn trở đến như vậy. Để rồi cuối cùng vẫn phải cất lên câu hỏi “Có chở trăng về kịp tối nay?”. Liệu rằng, tình yêu kia có tới được vạch đích hạnh phúc hay không là điều mà tác giả mong ngóng nhất. Lại là một câu hỏi tu từ không lời giải, chính câu hỏi này đã khiến người đọc như hòa mình vào cảm xúc của nhân vật . Đây là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sự thành công của Hàn Mặc Tử trong việc xây dựng đứa con tinh thần của mình.

Xem thêm:  Suy nghĩ về câu nói của Tuân Tử

Có ai đó đã từng trăn trở rằng: Điều gì khiến mỗi tác phẩm mang hình một chiếc lá thả mình vào dòng chảy miên viễn của thời gian? Một cốt truyện li kì hấp dẫn? Hay một vần thơ sâu chảy tự tâm hồn?

Có lẽ đó là cách người nghệ sĩ kết nối tâm hồn mình với cuộc đời . Hàn Mặc Tử cũng vậy, ông đã dùng chính nỗi buồn của mình làm chiếc cầu nối với bạn đọc, với cuộc sống. Với phong cách độc đáo của mình, ông đã viết nên những câu thơ nhẹ nhàng, tinh tế nhưng hàm chứa một tình yêu nồng cháy và sâu đậm vô cùng. Trái tim khao khát yêu thương ấy vẫn không ngừng mơ về bóng dáng một người con gái, thế nhưng khoảng cách về thời gian và không gian đã khiến ông gọi tên người con gái ấy là “khách đường xa”. Cách gọi nghe như xa lạ, chỉ là một hình bóng thoáng qua hay chăng. Đối diện với căn bệnh và cách cửa cuộc đời sắp khép lại, Hàn Mặc Tử đành ngậm ngùi chấp nhận sự thật đó chỉ là người con gái ngang qua cuộc đời mình:

Mơ khách đường xa, khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?

 Mỗi một khổ thơ, tác giả luôn đan xen hình ảnh con người và thiên nhiên. Tuy nhiên con người thường hiện lên không rõ ràng. Phải chăng bởi không thể nắm chắc mối quan hệ ấy nên nhà thơ chẳng dám gọi lên cái tên rõ ràng. Để rồi trong trí nhớ, giấc mơ chỉ còn thoáng qua bóng dáng áo trắng của cô gái. Sắc trắng ấy còn thể hiện cho sự tinh khiết, trong trắng. Chắc hẳn nhà thơ rất trân trọng tình cảm này nhưng chẳng dám bày tỏ. Hàn Mặc Tử viết bài thơ trong những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời, vì vậy mà ông dồn nén hết tâm tư, tình cảm của mình trong đó. Dù chỉ trong và giấc mơ, ông vẫn một lòng nghĩ về người con gái kia. Nếu để ý ta thấy tác giả dùng từ “ở đây” để chỉ nơi mình đang ở, đó chính là trại phong nơi cách biệt với thế giới bên ngoài. Cách nhau một bức tường, một bước chân nhưng cuộc sống bên ngoài vẫn là một điều xa xỉ đối với ông ngay lúc này. Kết thúc bức thư nhà thơ tiếp tục bày tỏ nỗi lòng bâng khuâng của bản thân trước cuộc đời và tình yêu. Bởi chẳng thể rõ ràng nên chẳng biết “ai” là ai và “ai” có tình cảm như thế nào. Ông đành ngậm ngùi nhắc đến người con gái với sự chua xót. Câu hỏi cuối bày tỏ sự thất vọng trước bản thân, cuối cùng trái tim khao khát sự sống , khao khát tình yêu ấy cũng không thể thắng nổi bệnh tật và thời gian. Khép lại bài thơ nhưng ông vẫn khiến người đọc ngẩn ngơ, thổn thức trước những nỗi lòng rất đỗi tự nhiên của mình.

Xem thêm:  Hãy tả người ông của em

Đây thôn Vĩ Dạ qua ngòi bút tài hoa của Hàn Mặc Tử quả thực là một bức tranh tâm cảnh tuyệt đẹp, với những biện pháp nghệ thuật: chấm phá, so sánh, nhân hóa. Với tình yêu thiên nhiên và lòng khát khao cháy bỏng tình yêu thương, ông đã để lại cho kho tàng văn học Việt Nam một tác phẩm có giá trị dù đã trải qua bao nhiêu thế hệ bạn đọc . Chúng ta phải công nhận một điều sẽ là một mất mát và thiếu sót nếu như thơ ca Việt Nam hiện thiếu đi tên tuổi và bóng dáng của Hàn Mặc Tử.

Vic Vic

Topics #Cảm nhận #con người #cuộc sống #Đây thon Vĩ Dạ #Hàn Mặc Tử #phân tích #Phân tích bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ #thời gian #tưởng tượng #văn học