Loading...

Cảm nhận về bài thơ Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi

Bài làm

Nguyễn Trãi là một trong những nhân vật kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam. Không những văn hay chữ tốt mà ông còn có tài ngoại giao, quân sự. Ông là một nhà thơ giàu tình cảm chan hòa với thiên nhiên, đất nước và nhân dân. Qua bài thơ Cảnh ngày hè, một trong những bài thơ trong tập Bảo kính cảnh giới – tập thơ có độ phổ biến với công chúng rộng lớn của ông, ta có thể nhận thấy rõ điều đó.

Nguyễn Trãi đã ra đi từ rất lâu, cách chúng ta hàng mấy thế kỷ nhưng những giai thoại, sự tích về ông, nhiều người Việt Nam còn nằm lòng. Cả đời ông dành trọn những công hiến cho đất nước, cho nhân dân. Ông viết thơ văn cũng là dùng bút lực để chiến đấu với các thế lực thù địch, đồng thời văn thơ của ông cũng là những tiếng nói đại diện cho chính tâm hồn và tư tưởng của ông, nói lên những nỗi niềm suy tư của ông với cuộc đời. Điều đặc biệt ở nơi ông là dù ở bắt cứ hoàn cảnh nào tâm hồn ông cũng rất rộng mởi chào đón thiên nhiên, với thiên nhiên ông dành trọn tình yêu thương, coi như một người bạn có thể tin tưởng để ông trút bầu tâm sự. Bài thơ Cảnh ngày hè với những câu thơ đầu mở ra một khung cảnh thiên nhiên ngày hè rất đẹp

"Rồi hóng mát thuở ngày trường"

Một câu thơ nhẹ nhàng và tưởng chừng chỉ có thể nhưng thực chất còn hơn thế nữa, câu thơ này còn mang sắc thái thể hiện biểu hiện của Nguyễn Trãi với thời cuộc đương thời. Nguyễn Trãi sống trong một nền nhiếp chính mở đầu thì vẻ vang, sáng láng, về sau càng ngày càng nát, càng ngày càng đen tối. Ánh sáng của công lý, của sự thái thịnh cho quần chúng nhân dân bị che đi bởi những bàn tay của các thế lực đen tối. Bên cạnh vua là những quan đại thần lo việc triều chính, ngày trước còn có nay thì toàn những kẻ nịnh thần, ích kỷ, tính toán, lọc lừa, lợi dụng uy quyền của vua ban phát cho mình để lộng hành áp bức nhân dân, bóc lột nhân dân tận xương tủy. Một mặt thì bức hại những người hiền tài trừ nguy khốn về sau. Có tài, có đức cũng không lại được với đám quần thần đó, Nguyễn Trãi chán chường chốn quan trường vô cùng, ông có thời gian về ở ẩn và Cảnh ngày hè cũng được sáng tác vào thời điểm đó. Khi trở về với cuộc sống chốn làng quê, ông mới thực sự thấy mình có cuộc đời đáng sống, lòng ông phấn khởi lên nhiều. Trng sử sách, không chỉ có Nguyễn Trãi bị cô lập trong hệ tư tưởng phong kiến đó, còn có cả Nguyễn Bình Khiêm cũng phải ngộ nhận ra rằng chốn quan trường hiểm ác không dành cho mình, phải tìm về nơi vắng vẻ để cho mình những giây phút bình yên:

“Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao

Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý, tự chiêm bao”

Cảm nhận về bài thơ Cảnh ngày hè

Loading...

Cả Nguyễn Trãi và Nguyễn Binh Khiêm đều có mong muốn được đem cái tài kinh bang tế thế của mình ra giúp nước, giúp dân nhưng không được. Nhưng khác với Nguyễn Bình Khiêm ở những câu thơ của ông đầy sự thoải mãi. Còn Nguyễn Trãi cũng phát ngôn nhàn đó nhưng thực chất có nhàn không? Ông có thực sự có được những phút giây thoát tục nhất mà không vướng víu dù chỉ một chút bụi trần không. Bức tranh ngày hè được hiện lên ở những câu tiếp theo rất sinh động và đầy sức sống:

“Hòe lục đùn đùn tán rợp trương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương”

Cây hòe mang sức sống dữ dội vô cùng với những tán cây to và rộng lớn, những bông hoa lựu nở rộ đỏ tực, sen hồng dưới ao tỏa hương thơm ngát. Ba loài cây trong khung cảnh thiên nhiên đạp vào mắt của người thi nhân với ba dáng vẻ, ba màu sắc, ba cách thể hiện hình thức khác nhau nhưng đều rất có hồn và thực sự vô cùng sinh động, vô cùng duyên dáng bởi dường như có cái gì đó bên trong đang ứa căng, tròn đầu như muốn phun trào, muốn lan tỏa rộng khắp hơn nữa. Đó chính là sức sống của thiên nhiên, Nguyễn Trãi đang trải lòng mình, lắng nghe những vang động của thiên nhiên muôn màu muôn vẻ

 “Lao xao chợ cá làng ngư phủ

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Chợ là một biểu tượng của cảnh thanh bình trong tiềm thức những người Việt xưa vì đối với họ, chỉ khi chợ đông vui tấp nập cảnh người mua người bán thì chứng tỏ được rằng đất nước đang thái bình và nhân dân đang được hưởng một cuộc sống ấm no, sung túc, họ có của cải đi đi chợ buôn bán, mua bán rồi trao đổi hàng hóa. Còn nếu như đất nước vướng khói lửa binh đao thì chợ chắc cũng bị tàn phá hoang tàn hết cả rồi. Từ lao xao là một từ láy giàu sức gợi hình gợi tả, nó thể hiện sự đông đúc, tấp nập. Làng chài ven biển kia dường như đang có mùa tôm cá bội thu. Tiếng ve được cất lên càng làm xao động hơn khunh cảnh ngày hè rực rỡ ánh nắng. Cảnh vật như đang hòa chung một tâm trạng với con người thì bất chợp trong tâm trí nhà thơ thổi bùng lên khát vọng cháy bỏng liên quan đến việc nước việc dân

 “Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng

Dân giàu đủ khắp đòi phương”

Nguyễn Trãi mơ chiếc đàn của vua Thuấn để gảy khúc nam phong cho dân được hưởng hạnh phúc và thái bình. Ước mơ ấy bình thường mà cũng vĩ đại vô cùng. Nó thể hiện tấm lòng của ông với cuộc đời. Nói lên nhân cách và phẩm giá của ông. Bài thơ dường như không còn đơn thuần miêu tả cảnh thiên nhiên mà nó còn chứa đựng cả một nỗi niềm, một tâm tư to lớn của một con người có nhân cách lớn lao, cao khiết. Về ở ẩn, quyết tránh xa chốn bụi trần ấy nhưng thực chất Nguyễn Trãi có rảnh lòng được đâu, vẫn chẳng thể nào yên được với những suy nghĩ về nhân dân, về xã tắc. Cả đời ông chỉ hướng đến và mong mỏi với lý tưởng an xã tắc, bình thiên hạ. Dù hết sức gắng lòng góp công góp sức nhưng không thể thắng được kẻ gian tà. Điều đó khiến ông không nguôi sự day dứt. Lời thơ vừa xót xa, vừa đầy thương cảm cho một kiếp người sinh bất phùng thời. Câu thơ mang giá trị tư tưởng nhân văn, nhân đạo vô cùng sâu sắc.

Bài thơ Cảnh ngày hè miêu tả cảnh sắc thiên nhiên mùa hè vô cùng đẹp giàu sức sống. Tuy nhiên, ẩn sau một tâm hồn yêu thiên nhiên, luôn hướng lòng về thiên nhiên kia cũng là một con người có tấm lòng thiết tha với nhân dân, với đất nước. Một tấm lòng cao quý vô cùng, đáng ngưỡng mộ vô cùng. Tấm lòng của Nguyễn Trãi đời đời sau vẫn mãi được khắc ghi.

Minh

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.