Cảm nhận của em về bài thơ Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

Bài làm

Loading...

Phạm Ngũ Lão được biết đến là một trong những danh tướng lừng lẫy đời Trần, tiếng tăm của ông vang xa, được lưu truyền sử sách. Là một tướng võ tham gia cả hai cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên với sức mạnh đánh đâu thắng đó. Và ông cũng là một người thích cộ sách ngâm thơ,  chữ nghĩa cũng tài vô cùng. Ông có rất nhiều những tác phẩm lưu danh nhưng tiêu biểu nhất và có độ phổ biến nhất với công chúng bạn đọc thì phải kể đến Thuật hoài hay còn gọi là Tỏ lòng.

Cũng như Cảm hoài, Ngôn hoài, Thuật hoài cũng là loại thơ trữ tình "ngôn chí" rất được ưa chuộng trong thời kỳ trung đại để bày tỏ những ý nghĩ, những tình cảm lớn của tác giả. Trong bài thơ Phạm Ngũ Lão muốn bày tỏ tấm lòng của mình với cuộc đời, với đất nước, về chí làm trai trong trời đất, trách nhiệm của bậc nam nhi với nhân dân. Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, 4 câu, mỗi câu 7 chữ, là thể luật Đường rất phổ biến trong văn chương xưa.

"Hoành sóc giang san cáp kỉ thu

Tam quân tỳ hổ khí thôn Ngưu"

(Múa giáo non sông trải mấy thu

Ba quân hùng khí át sao Ngưu)

"Hoành sóc" tức là cầm ngọn giáo, dẫn nghĩa cả câu có nghĩa là cầm ngọn giáo để bảo vệ non sông đã từ rất lâu. Câu thơ mang dáng dấp của sự thể hiện hình ảnh của những người nam nhi đại trượng phu thời Trần, trong đó có cả Phạm Ngũ Lão với tư thế luôn sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc, luôn sẵn sàng dấn thân vì Tổ quốc. Ý chí của họ quật cường vô cùng, và sức mạnh ấy cũng lớn lao và cao khiết vô cùng. Đó cũng chính là nguồn cơn của hào khí Đông A, sức mạnh làm nên những chiến thắng lịch sử, những chiến thắng vẻ vang của cả dân tộc. Hình ảnh của người tráng sỹ ấy càng trở nên cao khiết, càng trở nên kỳ vĩ hơn khi đặt với sức mạnh của "ba quân" – sức mạnh ghê gớm được coi là có thể lấn át được cả sao Ngưu. Có thể thấy, ý chí của chí nam nhi thời Trần cao cả, cao khiết vô cùng. Đối với họ, lý tưởng của cuộc đời họ chính là làm nên sự nghiệp lớn, dành tất cả những cống hiến của cuộc đời cho đất nước, cho nhân dân. Mỗi con người đều mang trong mình hình bóng của đất nước, cái tôi của họ hạn hẹp nhưng cái ta thì lại to lớn vô cùng. Một thời đại cao đẹp được hình thành và phát triển từ những con người có nhân cách cao đẹp. Tư thế của nhân vật trữ tình thật đẹp vô cùng, tư thế đó mang vẻ đẹp sử thi, tầm vóc sử thi. 

Xem thêm:  Văn nghị luận: Bình luận về “Vàng thật hay vàng thau”

Loading...

Cảm nhận của em về bài thơ Tỏ lòng

Tiếp nối mạch cảm xúc về cái nhìn của người trai đời Trần là những câu thơ thể hiện ý chí, khát vọng được thể hiện mình, thể hiện sức mạnh, được lập chiến công cho nhân dân, cho đất nước:

"Công danh nam tử còn vương nợ

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu"

(Làm trai sống ở trong trời đất

Phải có danh gì với núi sông)

Người trai thời Trần không chỉ khiến cho người ta ngưỡng mộ vì tư thế luôn sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc mà còn khiến cho người ta nể phục vì những quan niệm sống nhân sinh tích cực. Đối với họ, lập nên công trạng, tạo dựng sự nghiệp lớn, có sự cống hiến thiết thực với non sông Tổ quốc là điều thiết thực nhất trong cuộc đời. Niềm khao khát được chứng tỏ bản thân, có thể làm nên chuyện đại sự, lưu danh cho hậu thế cũng chính là động lực to lớn để không ít người có thể vượt qua được những thử thách gam go, tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn để lập nên kỳ tích. Hậu thế về sau, cách 6 thế kỷ, Nguyễn Công Trứ cũng có lời khẳng định:

"Làm trai sống ở trong trời đất

Phải có danh gì với núi sông"

Cái hay của câu thơ toát lên từ chính quan niệm nhân sinh tích cực của tác giả, cách suy nghĩ của tác giả. Phạm Ngũ Lão vẫn luôn được biết đến là một tướng tài, với những công trạng lừng lẫy đông tây nhưng khi nhắc về chuyện Khổng Minh Gia Cát Lượng, ông lại thấy hổ thẹn với bản thân vì nghĩ rằng mình không thể so bì với nhân vật đó, là sự đóng góp của mình cho đất nước vẫn là quá nhỏ bé. Tuy nhiên, sự khiêm nhường ấy của ông lại đáng quý vô cùng, điều đỏ đủ cho người đọc hiểu được khát vọng và nhân cách của tác giả cao cả đến nhường nào. Cái sự "thẹn" ấy là nguồn cơn tạo nên sức mạnh và tầm vóc của Phạm Ngũ Lão.

Xem thêm:  Phân tích hình ảnh người lính Tây Tiến được tập trung khắc họa trong đoạn 3 của bài thơ Tây Tiến (Quang Dũng)

Ra đời cách chúng ta 7 thế kỷ nhưng bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão vẫn luôn đem lại sự hấp dẫn cho nhiều thế hệ bạn đọc. Những câu thơ ngắn gọn súc tích nhưng lại chứa đựng ý nghĩa lớn lao và cao đẹp. Nhân cách của con người được tỏa sáng với những ý nghĩa tốt đẹp vì cái chung, vì cái ta, vì cộng đồng. Phạm Ngũ Lão, một đại diện tiêu biểu nhất của hào khí Đông A. Cái hay của bài thơ không chỉ nằm trong những tứ thơ, nội dung thơ mà còn ở chính tâm hồn của Phạm Ngũ Lão, chính từ tấm lòng của Phạm Ngũ Lão đối với cuộc đời.

Minh Minh