Bài 15 – của tôi

Hướng dẫn

I. GỢI Ý ĐỌC HIỂU

1. Bài tùy bút này là đoạn đầu của thiên tùy bút Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt trích trong tác phẩm Thương nhớ mười hai của .

Bài văn tái hiện một cách tài hoa cảnh sắc thiên nhiên và không khí mùa xuân đất Bắc trong những ngày tháng giêng, tháng mở đầu cho một năm mới, qua sự thật tinh tế của nhà văn. Tác phẩm được viết trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt. Vũ Bằng sông ở Sài Gòn, vùng kiểm soát của Mĩ ngụy, xa cách đất Bắc. Đúng như nhận định của sách giáo khoa: “Nhà văn đã gửi vào trang sách tất cả nỗi niềm thương nhớ da diết về quê hương, gia dinh và lòng mong mỗi đất nước hòa bỉnh, thống nhất. Những tình cảm ấy được thể hiện qua nỗi nhớ mọi cảnh sắc thiên nhiên, phố xá và hằng ngày của Hà Nội. Những cảnh vật ấy mang vẻ đẹp riêng biệt và bản sắc văn hóa tinh tế, độc dáo của một vùng đất nước và cũng là của cả dân tộc”.

2. Bài văn có thể chia làm 3 đoạn:

– Đoạn một từ đầu đến “mê luyến mùa xuân"’. Tình cảm mê luyến mùa xuân của con người là một quy luật tất yếu, tự nhiên.

– Đoạn hai từ “Tôi yêu sông xanh đến mở hội liên hoan"’, cảnh sắc và không khí mùa xuân.

Xem thêm:  Viết thư cho một người bạn kể về tình hình học tập của lớp em

– Đoạn ba: Phần còn lại: Cảnh sắc riêng của trời đất mùa xuân từ khoảng sau rằm tháng giêng ở miền Bắc.

3. Đọc lại đoạn văn từ “Tôi yêu sông xanh, núi tím” đến “mở hội liên hoan":

a) Cảnh sắc mùa xuân Hà Nội và miền Bắc được gợi tả bằng những chi tiết và hình ảnh rất đặc trưng cho thấy thời tiết khí hậu nơi đây thật đặc biệt vừa có cái lạnh của “mưa riêu riêu, gió lành lạnh", của vươn lại", nhưng lại có cả cái ấm áp, nồng nàn của khí xuân, hơi xuân thấm đẫm cả trời đất, thấm đẫm cả lòng người, những âm thanh tiếng nhạc kêu, tiếng trống chèo, câu hát huê tình. Ngoài ra trong khung cảnh và bàn thờ, đèn nến, hương trầm đặc biệt là tình cảm yêu thương, thắm thiết cũng toát lên không khí của mùa xuân ấm cúng nồng nàn.

b) Mùa xuân đã đem lại và khơi dậy sức sống trong thiên nhiên và con người được nhà văn thế hiện bằng nhiều hình ảnh gợi cảm và so sánh cụ thể (nhựa sống trong con người căng lên như máu căng lên trong lộc của loài nai; như mầm non của cây cối phải trồi ra thành những cái lá nhỏ li ti).

c) Giọng điệu và ngôn ngữ trong đoạn văn này thật đặc sắc. Ngôn ngữ chắt lọc, gợi cảm. Giọng điệu vừa sôi nổi vừa thiết tha đã tạo nên sức truyền cảm lớn của đoạn văn.

Xem thêm:  Tổng kết về từ vựng

4. Đọc lại đoạn cuối bài: từ “Đẹp quá đi…” đến hết.

Sau ngày rằm tháng giêng, cả màu sắc và không khí bầu trời, mặt đất và cây cỏ cũng thay đổi, chuyển biến. Ngòi bút của nhà văn đặc biệt tinh tế khi phát hiện và miêu tả sự thay đổi và chuyển biến ấy: “đào hơi phai, nhưng nhụy vẫn còn phong”, “cỏ không mướt xanh… lại nức một mùi hương man mác”, “những vệt xanh tươi hiện ở trên trời”, “trên giàn thiên lí, vài con ong siêng năng đã bay di kiếm nhị hoa", “trên nền trời trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột…”.

Đoạn này cho thấy sự quan sát và cảm nhận của Vũ Bằng thật tinh tế và nhạy cảm. Ông là người con hiểu tường tận thiên nhiên, nặng lòng yêu thiên nhiên, biết trân trọng sự sống và biết tận hưởng cái đẹp của cuộc sống.

5. Qua bài văn này, cảnh sắc thiên nhiên, không khí, mùa xuân ở Hà Nội và miền Bắc với những net đặc sắc riêng đã được tái hiện lại một cách tài tình. Qua đây, đã bộc lộ tình cảm thật tha thiết nồng nàn của tác giả đốì với quê hương đất nước.

ĐỌC THÊM

CẢNH MÙA XUÂN

con én đưa thoi

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi (1)

Cỏ non xanh rợn chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

Thanh minh trong tiết tháng ba

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh (2)

Gần xa nô nức yến anh (3)

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Dập dìu tài tử giai nhân (4)

Ngựa xe như nước áo quần như nêm (5)

()

Tù khó:

1. Thiều quang: ánh sáng đẹp, cũng có nghĩa là ánh sáng ngày xuân. Mùa xuân có ba tháng, 90 ngày, nay đã ngoài 60 ngày, vậy là đã sang tháng ba.

Xem thêm:  Sự im lặng đáng sợ

2. Đạp thanh: giẫm lên cỏ xanh.

3. Yến anh: chim yến và chim oanh về mùa xuân thường ríu rít (giống như những người đi chơi xuân).

4. Tài tử giai nhân: trai tài gái sắc.

5. Cả câu ý nói: ngựa xe và người đi lại rất đông vui.

Văn 5 (Trung tâm Công nghệ )

Mai Thu

Topics #Cảm nhận #con người #cuộc sống #gia đình #giáo dục #mùa đông #mùa xuân #Mùa xuân của tôi #ngày xuân #Nguyễn Du #quê hương #Rằm tháng Giêng #tình cảm gia đình #Truyện Kiều #Vũ Bằng